Competentiemanagement


Doelstellingen

De federale overheid heeft als doelstelling een personeelsbeleid te voeren dat is aangepast aan haar evolutie.

Een van de middelen om dit te bereiken is het competentiemanagement, dat toelaat duidelijk te preciseren welke competenties nodig zijn om de verschillende functies binnen de federale overheid uit te voeren, alsook de manier waarop deze competenties kunnen toegepast en ontwikkeld worden door de medewerkers.

Competentiemanagement vormt bijgevolg de basis voor de processen zoals rekrutering en selectie, integratie van nieuwe medewerkers, Ontwikkelcirkels, kennismanagement, ... Deze ondersteunen de ontwikkeling van de organisatie en de individuen gedurende heel hun loopbaan.

 

Je vindt meer informatie over de verschillende processen op Fedweb:

Het competentiemanagement brengt een meerwaarde zowel voor de medewerker als voor de organisatie of de chef en dit, op meerdere vlakken:

  • Voor de organisatie:
    • Bijdragen tot het bepalen van de ontwikkelingsstrategie binnen de organisatie (bv.: budget, …)
    • De competenties voor de gehele organisatie valoriseren
    • Anticiperen op de evoluties
    • ...
  • Voor de chef:
    • Duidelijk communiceren wat hij van zijn medewerkers verwacht
    • Bijdragen tot het bepalen van de ontwikkelingsaspecten voor de teams
    • Een globaal beeld hebben van zijn team of dienst
    • Anticiperen op andere processen (rekrutering, opleiding, kennisoverdracht, …)
    • Zorgen voor een goede taakverdeling
    • Anticiperen op de evoluties
    • ...
  • Voor de medewerker:
    • Duidelijk weten wat verwacht wordt en zich situeren ten opzichte van zijn functie
    • Objectiever geëvalueerd worden
    • Een persoonlijk ontwikkelingsplan hebben dat gebaseerd is op de te ontwikkelen prioritaire competenties en dat dus relevanter is
    • Evolueren in zijn loopbaan binnen zijn functie of binnen een andere functie
    • Zich aanpassen aan de evoluties van de dienst en de organisatie
    • Zijn welzijn verbeteren

Het competentiemodel van de federale overheid

Het competentiemodel van de federale overheid is het "5+1"-model, dat bestaat uit 5 groepen generieke competenties ("5") en de technische expertise ("+1").

Competentiemodel: Het competentiemodel van de federale overheid is het « 5+1 »-model, dat bestaat uit 5 groepen generieke competenties (« 5 ») en de technische expertise (« +1 »). (Zie de tekst onderaan)

1. Generieke competenties

De generieke competenties zijn in vijf groepen ingedeeld. 
generieke competenties: De generieke competenties zijn in vijf groepen ingedeeld: 1. Omgaan met informatie: verwerken van informatie, feiten, percepties, kennis en ideeën, met het oog op het ontwikkelen van nieuwe informatie en kennis. 2.Omgaan met taken: organiseren en structureren van het werk, van de organisatie van de taken tot de realisatie ervan, met het oog op hun optimaal verloop. 3.Omgaan met medewerkers: beheren van relaties met andere medewerkers in een functionele en/of hiërarchische context, met het oog op het verbeteren van hun prestaties en het stimuleren van hun ontwikkeling. 4.Omgaan met relaties: beheren van relaties met de anderen, zonder dat er in de relatie een hiërarchisch aspect aanwezig moet zijn. 5.Omgaan met het eigen functioneren: beheren van de eigen prestaties en ontwikkeling, met het oog op het verhogen van de professionele effectiviteit.

Het competentiewoordenboek (NL-DUI (PDF, 443.29 Kb)) definieert, op een eenduidige wijze, elk van de generieke competenties en hun dimensies en vermeldt de gedragsindicatoren. Het biedt een gemeenschappelijke terminologie voor de verschillende HR-processen en voor de organisaties.

Op de competentiekaarten worden ze op een didactische manier voorgesteld.

2. Technische expertise

De technische competenties vertegenwoordigen alle theoretische en/of praktische kennis die nodig en voldoende zijn om een functie uit te oefenen. Ze stellen de '+1' voor in het competentiemodel '5+1'. De technische expertise is gestructureerd in twee grote rubrieken: Beroep en Ondersteuning.

Binnen de rubriek Beroep zijn de technische competenties gegroepeerd die betrekking hebben op de reglementering, de vaardigheden, de methodologie en de context.
Binnen de rubriek Ondersteuning zijn de technische competenties gegroepeerd die betrekking hebben op de kantoortoepassingen, software, materiaal, talen en schriftelijke en mondelinge communicatietechnieken.

De competentieprofielen

1. De generieke competentieprofielen

De generieke competenties die nodig zijn om een functie uit te oefenen zijn opgelijst in een competentieprofiel, dat opgesteld wordt per overheersende rol (ondersteuning/expert – leidinggevende - projectleider), per niveau en - voor het niveau A - per klasse.
De federale overheid koos als werkgever voor vijf kerncompetenties, die in elk profiel terugkeren: in team werken, servicegericht handelen, betrouwbaarheid tonen, zichzelf ontwikkelen en objectieven behalen.

Een eerste boek (NL (PDF, 1.67 MB)-DUI (PDF, 59.13 Kb)) herneemt alle standaardprofielen. Ze zijn ook apart toegankelijk:

Een tweede boek herneemt alle standaardprofielen en hun marges.

Deze boeken bestaan ook voor het wetenschappelijk personeel van de wetenschappelijke instellingen:

Een rooster van generieke competenties heeft een volledig overzicht van alle profielen voor het 'administratief' en het 'wetenschappelijk' personeel.

2. De technische competentieprofielen

De technische competenties die nodig zijn om een functie uit te oefenen, zijn gegroepeerd in een technisch competentieprofiel. Een rooster technische expertise (NL-DUI) maakt het mogelijk om de profielen gestructureerd en homogeen voor te stellen. Profielen per rol (ondersteuning/expert, leidinggevende en projectleider) en een regelmatig geactualiseerde lijst van technische competenties vereenvoudigen de opbouw.

Ondersteuning voor de implementatie

Een aantal gidsen en handleidingen worden door de FOD P&O samengesteld om de organisaties te helpen bij het implementeren van competentieontwikkeling. Ze zijn beschikbaar in pdf-versie op beConnectedExterne link.

1. De praktische gids voor een implementatieplan in een organisatie stelt de verschillende stappen voor in het implementatieproject, evenals de vragen die men zich dient te stellen, de succesfactoren, de te maken keuzes, …

2. De handleidingen Functiebeschrijvingen en competentieprofielen bij de federale overheid helpen bij de samenstelling en het beheer van de functiebeschrijvingen en competentieprofielen.

3. De methodologische gidsen over het op elkaar afstemmen van competentiemanagement met de verschillende HR-processen, maken het mogelijk om de competenties optimaal te integreren in de betreffende processen. Ze zijn bestemd voor de personen die deze processen beheren en zijn zo opgevat dat elke gids afzonderlijk gelezen kan worden..

4. Crescendo: het gebruiksvriendelijk informaticatool dat hulp biedt bij Competentiemangement en Evaluatiecycli: https://www.crescendo.belgium.be/Externe link. Meer info bij de P&O-dienst van uw organisatie.

5. De e-learning opleiding 'het competentiemodel'Externe link en de standaard opleiding 'inleiding tot competentiemanagement' die de P&O-experts de mogelijkheid bieden om het model onder de knie te krijgen en competenties te leren gebruiken als basis voor de P&O-processen.

Meer info

Als stafdienst P&O of personeelsdienst kan je met je vragen en begeleidingsaanvragen terecht op het volgende adres: cm@p-o.belgium.be.

Heb je vragen over competentiemanagement en je bent niet van een stafdienst P&O of personeelsdienst? Richt je dan met je vragen eerst tot je stafdienst P&O of personeelsdienst.

Pagina laatst gewijzigd op 16 april 2014